فیلم روز (بیولف)

بیولف   Beowulf

 

 

 

شناسنامه  فیلم

 

کارگردان: رابرت زمیکس

 فيلمنامه: نیل گایمن، راجر اوری

موسيقي: گلن بالرد، آلن سیلوستری

 مدير فيلمبرداري: رابرت پرسلی

 تدوين: جرمیا اودریسکول

طراح صحنه: گِرِگ پاپالیا

 بازيگران: ری وینستون ،کرسپین گلوور،  برندن گیلسون، آنجلینا جولی ، آنتونی هاپکینز ، جان مالکوویچ ، رابرت رایت پن،آلیسون لوهمن

مدت: 113 دقيقه

 ژانر: درام، اکشن، حادثه ای، افسانه ای

محصول 2007 آمريکا

 

 

 

داستان فیلم

 

در عصر قهرمانان اساطیری، یک جنگجوی قوی و با اعتماد به نفس به نام "بیولف"(با بازی ری وینستون) ظهور میکند؛ وی قصد دارد بر تمامی ویرانی هایی که توسط اهریمنی به نام "گرندل" ( با بازی کرسپین گلوور) ایجاد شده غلبه کرده و منطقه تحت سلطه گرندل را از لوث وجود وی آزاد سازد. بیولف در این راه بایستی علاوه بر از سر راه برداشتن گرندل، توطئه های مادر اغواگر وی (با بازی آنجلینا جولی) را نیز بی اثر سازد.مادر گرندل زنی است که بسیار کینه جو بوده و تلاش دارد به هر نحوی که شده از بیولف انتقام بگیرد و همین حس انتقام جویی سبب رخداد اتفاقاتی کاملا غیر قابل پیش بینی میگردد؛ اتفاقاتی که سبب پدید آمدن یک حماسه افسانه ای شده و نام بیولف را برای همیشه در تاریخ جاودان می سازد!

 

 

درباره فیلم

 

"بیولف" به کارگردانی "رابرت زمکیس" و نویسندگی "نیل گایمن و راجر اوری" ساخته شده است . در این فیلم، داستان حماسی نبرد قهرمان سوئدی با هیولای آدمخوار قلمرو دانمارک، از دید امروزی تعبیر تازه ای می یابد. در این بازخوانی اسطوره ای، هیولا موجود خلاق و حساسی است که از طبیعت ددمنش خود عذاب می کشد و بارها می خواهد خود را تسلیم آدمها کند اما هر بار به خاطر مشاهده تزویر و جاه طلبی در میان آدمها، منصرف می شود. این هیولا سرانجام تسلیم قهرمانی سوئدی یعنی همان بیولف می شود که او را از فانی بودن وجودش آگاه می کند. این فیلم همانند انیمیشن قبلی زمکیس یعنی "قطار قطبی" با استفاده از تکنیک "پرفورمنس کَپچِر" ساخته شده است؛در این تکنیک ابتدا بازیگران واقعی با لباسهایی مخصوص، صحنه های فیلم را بازی کرده وسپس اطلاعات مربوط به حرکات صورت و بدن آنها توسط سنسورهایی به کامپیوتر منتقل می شود؛ در ادامه نیز کل ماجراهای فیلم به صورت مدلینگ بازسازی میشود یعنی اطلاعات مربوط به اکتینگ بازیگران توسط مدلهایی سه بعدی شبیه سازی شده و در نهایت پس زمینه تصویری ایجاد میگردد.
"بیولف" که با بودجه ای صد و پنجاه میلیون دلاری ساخته شده تاکنون بیش از پنجاه میلیون دلار فروش داشته است و کارشناسان سینمای آمریکا پیش بینی میکنند فروش بالای این فیلم به دلیل داستان مهیج و پر زد و خوردش،حداقل تا کریسمس ادامه داشته باشد. بیولف براساس یک افسانه قدیمی ساخته شده و ماجراهای آن در مورد جنگجویی به اسم بیولف است که بایستی با هیولایی به اسم گرندل که دهکده ای را مورد هجوم قرار داده و مادر شیطان صفتش مقابله کند.همین خط داستانی کوتاه نشان دهنده یک نکته است آن هم اینکه کمپانی های بردران وارنر و پارامونت پیکچرز که به طور مشترک تهیه این کار را برعهده داشته اند همچنان معتقد به استفاده از ساده ترین راه حل برای تضمین فروش بالای فیلمهای شان هستند؛ سردمداران این دو کمپانی اصلا سعی نمی کنند تا به مانند دهه های گذشته با دست گذاشتن روی فیلمنامه هایی با موضوعاتی خاص به پرورش یک دیدگاه جدید در مخاطبانشان دست زنند،بلکه با پایین بردن زمان نگارش فیلمنامه، عمده امکانات مادی خود را صرف استفاده از جدیدترین نرم افزارهای سینمایی کرده و با به کار بردن جلوه های ویژه فراوان، دست کم مخاطبان          تین ایجر(نوجوان) را با خود همراه میکنند به خصوص اینکه فیلمهایی نظیر بیولف علاوه بر قابلیت ادامه دار شدن، تمام ویژگیهای لازم برای ساخت بازی های رایانه ای را هم داشته و همین نکته هم بی شک یکی دیگر از دلایل ساخت چنین فیلمهایی است!

از طرف دیگر این روزها مخاطبان عام سینما نیز چندان علاقه ای به پیگیری فیلمهای متفاوت و با رویکرد غیرتجاری نداشته و غالبا ترجیح میدهند از سینما به عنوان مقوله ای جهت تفریح استفاده کنند؛فروش بالای دو فیلم تازه اکران شده "اره چهار" و "بیولف" شاهدی بر این مدعا است.فیلمهایی که از نظر داستانی کاملا تکراری هستند اما به کمک تکنیک های عظیم دیجیتالی، به آثاری پرفروش تبدیل میشوند.متاسفانه هنوز هم پس از گذشت چندین دهه از ورود کامپیوتر به زندگی انسان، اکثر انسانها از این وسیله پرکاربرد فقط جهت  راحتی خود استفاده میکنند نه حتی کمک به بارور کردن استعدادهای خویش!

هیولائی که در محور داستان بیولف قرار دارد، چنانکه در اساطیر حماسی قرن نهم میلادی توصیف شده است، طی دوازده سال با کشتار و بلعیدن آدمها در دوره پادشاهی "هروتگر" مردم دانمارک را به وحشت دچار ساخته بود تا اینکه سرانجام قهرمان اسطوره‌ای  که بیولف نام دارد به منظور نابود کردن هیولا از کشور همسایه یعنی سوئد به دانمارک عازم می‌شود.این قهرمان نمایشگر ارزش‌های اخلاقی و باورهای جهان فئودالی نومسیحی اروپا بود که جنگ و پیروزی و شهرت و قهرمانی و مرگ را والا می‌شمرد اما روایت خنده‌آوری که توسط  "رابرت زمیکس" و با اقتباس از این داستان حماسی ساخته شده است فقط نمایش پیشرفت روزافزون تکنیکهای کامپیوتری سینمای آمریکا است و نه چیزی دیگر!

 

 

نظرات منتقدین

 

کرک هانیکات -  از نظر تهیه کتتدگان "بیولف"، هیولای فیلم یا همان گرندل به طوری که در پوسترهای تبلیغاتی فیلم هم منعکس شده است، آینه‌ای است در برابر بشرامروز؛ بشری که با خصوصیاتی مافوق بشری و مادون بشری، هم وحشی است و هم الهی! بشری که که در خودآگاهی کامل، در تاریخ خود اسیر است و مانند این هیولا، در جستجوی امکان رستگاری است... اما تماشای فیلم طولانی و پرخرجی که رابرت زمیکس از یک داستان اساطیری و با کمک تکنیکهای تصویری دیجیتالی ساخته، بینندگان را به نتیجه ای جز این معنای زیبا       می رساند ، چرا که مخاطب حرفه ای سینما با کمی دقت می فهمد "بیولف" نسخه درجه دوم فیلمی مانند "بن هور" است که مطمئنا ماندگاری آن فیلم را هم نخواهد داشت به خصوص در این دوران که هر روز چندین پروژه عظیم فانتزی کلید میخورد! فارغ از این مساله میتوان "بیولف" را معیاری برای بررسی تکنیکهای نوینی دانست که توسط مهندسین نرم افزار وارد سینما شده و امکان ساخت هر افسانه ای را فراهم میسازند. پس چندان هم بی منطق نیست که هزاران مشتری سینمادوست و کنجکاو علیرغم نقدهای نسبتا منفی که پیرامون "بیولف" بیان شده به تماشای این فیلم رفته اند. با این حال، نباید از نظری هم که اسپیلبرگ پیرامون این چنین فیلمهایی بیان داشته غافل بود."استیون اسپیلبرگ" درباره سینمای متکی بر رایانه چنین گفته است: (( در سینما، تصویر، اصل است و کارگردان باید بتواند با استفاده از تمام امکاناتی که دارد سناریوی خود را به بهترین شکل به فیلم تبدیل کند تا پرداخت صحیح اثر ایجاد شده و تماشاگر دچار گنگی نشود!)) بر مبنای گفته اسپیلبرگ میتوان گفت به غیر از جاهایی معدود، "بیولف" توانسته تصویر گیرائی عرضه کرده و یک فضاسازی اساطیری استاندارد را ارائه کند.

 

کلودیا پایگ-  فارغ از فضای دیجیتالی "بیولف"، این فیلم، هیچ انطباقی با نسخه داستانی افسانه ای که از روی آن ساخته شده است را ندارد و این میتواند برای آدمهایی مثل من که تمام وقایع موجود در کتب تاریخی دوران مدرسه را از حفظ هستند، یک شوخی باشد چون وقایع تاریخی بایستی کاملا مستند عرضه شوند تا مخاطب نسبت به دیدن فیلمهای تاریخی، عکس العمل منفی نشان ندهد..."بیولف" خیالبافی رابرت زمیکس از دنیای قهرمانان حماسی است زیرا این فیلم تنها ذره ای از دنیای حقیقی که وجود داشته را تصویر میکند اما با این همه خیلیها به تماشای این فیلم رفته و هنوز هم این فیلم جزو پرفروشترین فیلمهای سینماهای آمریکا است،میدانید چرا؟! چون در این فیلم دورنمای تصویری فراگیر و بسیار زیبایی از گذشته های دور ترسیم شده و به جز این دقایق اکشن فیلم نیزبسیار به جا و بانشاط عرضه شده اند! علاوه بر این، مقادیر بسیارزیادی صحنه های خشن و کُشت و کشتارنیز به سناریوی اولیه فیلم افزوده شده تا تعداد مخاطبان باز هم افزایش پیدا کند.به همه اینها بیفزایید سیر تدریجی داستان فیلم را که  تمام رمز ورازها به صورتی کاملا تدریجی و پله به پله عرضه شده اند.

در مورد تکنیکهای دیجیتالی استفاده شده در فیلم باید بگویم بدبختانه یک ناهمگونی واضح بین بدن بازیگران و رنگ بدن آنها به خصوص در صحنه هایی که پوست بازیگران به طور کامل نشان داده میشود،وجود دارد. "بیولف" فیلم "مل گیبسون" نیست بنابراین زبان فیلم نیز انگلیسی، البته انگلیسی باستانی بوده و لغات آنگلوساکسون فراوانی دردیالوگها به چشم میخورد.

یکی از بهترین نقشهای این فیلم را "آنتونی هاپکینز" ایفا کرده است.وی بازیگر نقش "شاه هروتگر" است.هروتگر که توسط دیوانگی های گرندل و مادر بدذات او به ستوه آمده دارای شخصیتی مردد و عصبی است که از یک سو با توده مردم روبه رو است و از سوی دیگر با دسیسه های گرندل! هاپکینزخیلی خوب توانسته تردیدها و نگرانی های موجود در این کاراکترو تصمیمات لحظه ای وی را بازآفرینی کند.

((...من بیولف هستم و آمده ام تا هیولای شما را بکشم!)) این قسمتی از دیالوگ بیولف است یعنی همان کاراکتری که توسط "ری وینستون" بازی شده است.بیولف قول میدهد تا مردم را از شر گرندل رها سازد و این موضوع اگرچه تنها با یک  دیالوگ بیان میشود اما به مانند ضربه ای است که ادامه مسیر فیلم  تا قسمتهای پایانی آن را میسر می سازد! اگرچه کاراکتر بیولف کاراکتر اصلی فیلم است اما بازی وینستون یک بازی راحت و کاملا طبیعی است به خصوص اینکه کاراکتر بیولف در سنی نیست که آمادگی لازم برای نبردهای طاقت فرسا را داشته باشد و بازیگر نقش وی بایستی میتوانست قوس روانی موجود در این کاراکتر که سبب ظهور وی و غلبه وی بر گرندل میشود را به بهترین نحو ایجاد کند که به نظر میرسد وینستون از این حیث کاملا موفق بوده است!

در مجموع و از حیث مقایسه  میتوان گفت اگرچه "بیولف" از هر نظر به پای اثری نظیر سه گانه"ارباب حلقه ها " نمیرسد اما فیلمبرداری این فیلم به خصوص تغییر زوایای دوربین در صحنه های مختلف و جادوگری های تکنیکی زمیکس نشان دهنده بلوغ وی در ساختن فیلمهایی با جلوه های ویژه فراوان است...مثلا صحنه نبرد نهایی موجود در فیلم اگرچه بسیار طولانی و کشدار به نظر میرسد اما بازسازی آن بسیار خوب و حیرت انگیز صورت گرفته است.

 

ویلیام آرنولد - رابرت زمیکس به مانند کارهای پیشینش فرصتی یافته برای ارائه توانائی‌اش در به وجود آوردن صحنه‌های خیال‌انگیز وموجودات خارق‌العاده. او کارگردان خاصی است که بدون اینکه تغییری در کارش بدهد، با موفقیت تجاری بیشتر و بیشتر روبرو شده است... در "بیولف" نیز وی توانسته با استفاده از سوپراستارهایی نظیر "آنجلینا جولی،ری وینستون ،کرسپین گلوور، آنتونی هاپکینز و جان مالکوویچ" و همچنین به کار بردن روشهای شبیه سازی رایانه ای، فیلمی بسازد که از نظر تصویری واقعا فیلم خوبی است اما از نظر صحنه های اکشن و برخوردهایی که میان قطبهای مثبت و منفی داستان به وجود می آید، کمی اغراق آمیز است که در این میان باید علت اصلی را علاقه تهیه کنندگان مرفه هالیوودی به چنین مضامینی دانست.منظورم تلاشهایی است که در چند سال اخیر برای نمایش قدرت نظامی آمریکا در هالیوود صورت گرفته است که این ماجرا از پایه مردود است آن هم به دلیل تبدیل کردن هنر به ابزاری تهدید آمیز!

 

 

نکات حاشیه ای

 

-- کنفرانس مطبوعاتی که به مناسبت آغاز اکران فیلم "بیولف" با حضور کارگردان این فیلم یعنی رابرت زمیکس و چند تن دیگر ازعوامل فیلم برگزار گردید بیشتر به بحث درباره تکنیکهای سینمایی به کار رفته در فیلم  گذشت و اکثر سوالات خبرنگاران درباره روند شبیه سازی کاراکترهای موجود در فیلم بود.

-- اگرچه "آنجلینا جولی" پیش از این کاراکتر خود در "بیولف" را یکی از بهترین

کارهای اکران امسالش می دانست اما به اعتقاد اغلب منتقدان بهترین بازی آنجلینا جولی در دو سال اخیر،ایفای نقش در "چوپان خوب" به کارگردانی "رابرت دنیرو" بود که وی را در شمایلی کاملا متفاوت نشان میداد.